"Qet metirsin le têkoşan,ta ku bigên be armancman.
Ew kesey le mirdin tirsan ne kerwanî xebat ce man."
k.binxetê-20.04.05
Neteweya Kurd bi têkoşina xwe ya dûr û dirêj li
Kurdistana Başûr niha ber bi derîya serxwebûnê hatin.Kurdistana
Başur û bi tevahî hemû gelê Kurd bo wan rojan zêde zêde berdêl
da.Niha di serî de Dewleta Tirk û hêzên din ên dîyar bo
serneketine Kurdan hewlek mezin didin.Tirkîyê mafê serxwebûnî
tenê bo Neteweya Kurd ne rewa dibîne û tehdîdên tund li gelê
Kurd dike.Li gel vê yekê bo 50-60 hezar Tirkmen an jî Tirkên
Qibrisî û bo berjewendiyên xwe yên stratejîk qiyametê radike.
Kurdistan divê Serbixwe be, ji ber ku - bi kurtasî-;
- Berdawamîya û pêşketina şaristanîya Kurd,
- Bo gelê Kurd jiyanek baş û biewle
- Bo parastina dîrok,nirx û rûmeta Gelê Kurd ji dijminên wek
Tirkan
- Bo pêşketina Kurdan di warên
wêje,musik,huner,mimarî,zanist,teknolojî
û hwd. de
- Bo pêşketina çand,aborî,zimanê Kurdî,modernizasyona civakî,bo
bilind bûna standartên jiyanê û
dahatuyeke azad bo mirovê Kurd
di "Kurdistaneke Serbixwe" de ye.
Daxwaza Neteweya Kurd wekî netewperestî tê binav kirin.Gelekî bê
dewlet mafêke xwe yê rewa dixwaze,mafê tu kesê binpê nake.Her
wiha netewperestîyek maqul û ku dest navêje mafê tu gelekî û
bêzirar be wekî hemû gelan mafê gelê Kurd e. Dewleta Tirk angaşt
dike Kurd ku Kerkûk ne bajarekî Kurdîye,eşkereye ku Dewleta Tirk
ji ber heman sedeman vê angaşta bêbingeh dike. Bajarê Kerkûkê ku
bajarekî Kurdîye û Kurd bûna bajarê Kerkûk ne bi angaştên
vikûvala bi belgeyên dîrokî û bi helwesta xalkê Kerkûkê diyar
e.Derdê neteweya Kurd ne petrole.Petrol di hemû Kurdistana Başur
de heye.Her wiha le başurê Kurdistanê madenên din jî heye.Beşa
Kurdistana Başur ku di bin rêveberîya Dewleta Federe ya
Kurdistanê de ye li Cîhanê hilberîna rûnê sanayîyê de di rêza
6emîn û Hewlêr di rezerva Silfatê de li Cihanê rêza 1emîn de ye.
Lê çawa ku Kerkûk bajareke Kurdistanîye,neftê Kerkûkê jî neftê
Kurdistanê ye.
Kerkûk di wan belge û xalan de diyar dibe ku bajarekê
Kurdistanê ye;
- Ewliya Çelebîya Tirkan di "Seyahatname" ya xwe de diyar dike
ku "Kurdistan ji wilayetên wek Erzurum,Wan,
Diyarbekir,Cizire,Ciziri ibn Ömer,Ymadiye, Musul(Kerkûk jî
girêdayê vê wilayetê ye),şarezor û Ardelan pêk tê.
- Şemseddîn Samî ku yekem zanînnameya Tirkan nivîsandiye,di
derbarê Kerkûkê de wiha dibêje;"Kerkûk ,li bajarê Kurdistanê
Musilê de ye û 160 km dûrî Mûsilê ye.Û berdewamîya nivîsa xwe ya
ser Mûsilê de Kurdistanî bûna Kerkûkê dûpat dikê
- Di belgeyên Osmanîyan de Kerkûk wek bajareke Kurdî dihat binav
kirin.
- Hin nexşeyên dîrokî û biyanîyan de jî Kerkûk di nav sînorên
Kurdistanê de dihat nîşan dan.
- Di hêjmartinên 1922 û 1924 de li beramberî 494007 Kurd hejmara
Ereban bi qasê 166941 bû.
- Bi hemû hewlên Erebandinê bajarê Kerkûkê di hêjmartina giştîya
1957 de nifûsa Kerkûkê ji %52
Kurdan,ji %26 Ereban û ji sedî 19 Tirmenan pêk dihat.
- Di hilbijatinên 2005an de Kurdan li Kerkûkê ji %70 deng girtin
ku di nav wan dengan de hin Kurdên ji
Kerkûkê hatibû sirgûn kirin tune bû.
Li beramberî hewlên Tirkan û yên din em çi dikin;
Li gel hewldanên ku Kurdên Kurdistana Azad dikin di jor de
hatibû destnîşan kirin Kurdên perçeyên din bê dengin bi taybetî
jî Kurdistana Bakur.Dewleta Tirk her roj rayadarên Kurdistana
Azad bi tundî tehdîd dike,car caran bi dagirkirina Kurdistana
Başur jî tîne ser zimên.Medyaya tirk heqeretên bi hercûreyî li
Kurdan dike.Faşist û wawikên Tirkan li dijî Kurdan çalakîyan li
dar dixin,kifiran li Kurdan dikin.Sembolên,rûmetên,wêneyên
serokên Kurdan diþewtînin,tehdidên bi her rengî dikin.Kurd cima
bêdengin li hember şewitandina wêneyê Rêzdar Mesûd BARZANÎ!...
Li beramberî vê yekê Amed ku ji layê her derdorî wekî "Navenda
Kurdan" dihat binav kirin îro bê denge.Bêdengîyek kûr... Batman
bê denge,şirnex bê deng e,Wan bê deng e,Merdîn bê denge,Riha bê
denge,mixabin Mehabad jî bê denge,Sine jî Kirmanşah jî...
ÇIMA?
Li Kurdistana Başur ne serbixwe be jî dewletek heye,bi dehan
organên media,Hikumeta Kurdistan,Parlemena Kurdistan,wezaretên
Hikumeta Kurdistan,bi dehan sazî,dezgeh,rêxistinên
neteweyî(çandî,sîyasî,perwerdeyî û fermî) heye.Gelê Kurd di hemû
perçeyan de bo serxwebuna Kurdistanê şehîd daye,xwîna vî hatiye
rijandin,xwîn rijandîye,xebat kirîye,berxwedaye lê Serxwebuna
xwe ji ber sedemên curbecur destnexistîye lê îro çareserîya tenê
ya hemû keşêyên Neteweya Kurd û derîya tenê ya pêşketina
çand,aborî,ziman,huner,mimarî,musîk,wêje û hwd. ên Kurdî
KURDISTANA AZAD heye.Kurd neteweke ji ber vê yekê jî ew hemû
pêşketin ya hemû gelê Kurd e.Beşekî ji xaka Kurdan azad e û ber
bi serbixwe bûyîne we diçe.Parastina Kurdistana Azad ango
Kurdistana hemû Kurdan, bêgûman erka bingehîn û neteweyî
ye.Kurdên ku li pêy tiştên çopikî û bêwate de diherin di nav
sernewqiyek mezin de ne.Kurdên Kurdistana Bakur ber bi
TIRKBUNEKE DEMOKRATIK û HEMWELATI BUNEKE EKOLOLOJÎK-AZAD re
bêdeng bêdeng dimeşin.Tirkbûn bûyê bingeha stratejîya wan. Êdî
wisa bûye ku di hemû dezghên xwe de tehemmula axaftina zimanê
Kurdî jî nakin.Televizyona wan jî heman polîtîka da dimeşe ango
ROJ TV wek neynika wan e.Xebatkarekê ROJ TV Mahmûd ONDER bi xwe
eşkere dike ku "li her derê televizyonê tirkî tê axaftin" û
diyar dike ku "ez dikarim hinek jî pêde biçim bêjim, ne tenê tê
axaftin, ``hewl tê dayin, ku tirkî were axaftin.” " hemû
dezgehên wê rexistinê de heman tişt heye.Ev yek jî nîşana
polîtîkaya wan e.Jixwe ji holê rakirina zimanê Kurdî tê wateya
ji holê rabuna vê gelê ye. Ger ziman wenda be, nîn be hişyarî,
raman,têgihîştin,rexne,dîrok,rabirdû,dahatû wateya heyîne
namîne.Bêşik mijara zimanê û rûdanên girêdayê wan meselayan
mijarên nivîsekê dinin lê ev xal jî ber çavane ku xwedî
derketina Kurdistana Azad,Kerkûka paytext û wd. di vê alî
de,hişmendîya xwedî derketina zimanê Kurdî tune dikin û bihujîna
rastin û gelemperî ji layê wan tê cêbece kirin.Bi daxawa beşekî
mezin ji Kurdan bi serhişkî tevdigerin û rastîyê nabînin ku li
Tirkiyeyê Kurd ne ”alt-kîmlik” in ne jî Turkiyeyî bûn “ust
kîmlik “e. Salan berê PKK li Kurdistana Başûr de li KUKê an jî
hêzên din yên Kurdî çi dikir,stratejîya PKK çawa bû niha jî
hevşêweye.A niha girseyekî mezin ji Kurdan li pêy polîtîkayên
dijeyatî kirina Serxwebûna Kurdistan,pêşketinên li Kurdistana
Azad,dubendî xistina di nav hiş ramanên gel û yekîtî û
hişmendiya Netewîya Kurdî,heqeret kirina serok û rêveberên Kurd
, xepandin û veşartina rastîyên dîrokî ji gel û xelet agahdar
kirin û ewiqandina bi tiştên vikûvala (Bi vê avahî lawaz kirina
têkoşîna serxwebûn û pêşketina Milletê Kurd) û şaş qenalize
kirina Gelê Kurd de dimeşin.Erka Kurdên ku li pêy wan
politikayan de nameşin û rastiyan têdigêhêjin hişyar û îqna
kirina Kurdên din in.Helwesta Tirkiye pirr zelale.Listika ala û
bilind bûna rengê şovenistî li Tirkîye derxistiye holê ku
dijminê Kurdan ne tenê dewleta Tirkîyeye her wiha girseyeê mezin
ji Tirkan e jî.Di xwepeşandanên bo piştgirîya ala tirk de bi
sloganên”Tirkîye Tirk e,Ewê Tirk bimîn e” jî xuya bû ku bo Gelê
Kurd çareserîyek tenê heye,ew jî Kurdistaneke Serbixwe ye.Di
meselaya ala tirkan de jî Dehapîyan û serokên şaredarîyên Dehap
î daxûya kirin ku ew jî girêdayî vê ala ne.Xwedîye vê alê jî di
dehan sal xwîna Kurdan rijandî ye.Ango rewþ bi giştî wisa ye.
Lê hin jî ne derenge Gelê Kurd divê bê derengî bi bîr û boçûnên
neteweyî û bi nêrîneke xwebawer dest bi xebatan bike.
Mesela;
- Di zûtirîn kat de divê
partî,sazî,dezgeh,hêz,tevger,platform,navend bi giştî Kurdên ku
ne li pêy wan sernewqiyan de ne, bernameya netewî amade
bikin,partî û sazîyên ku derwey siyaseta TIRKIYEYI BÛN ê ne divê
werin cem hev û hêzên xwe yek bikin.Stratejîya neteweyîya Kurdî
saz kirin.
- Bo Kurdistana Bakûr divê Konseyeka Neteweyî were
damezirandin.Wê konsey divê bi Kurdistana Azad re jî têkîlîyên
xurt dayine.
- Kurdên ku li diaspara dijîn dikarin rolek mezin
bileyzin.Dewletên ku lê dijîn karin a çalakîyan li darxin,bi
rêvebirên wan dewletan re hevdîdinan pêk bînin û diplomasî û
dezenfermasyon pêkbînin.
- Her wiha her Kurdek dikare bi serê xwe jî bixwebite.Nikare be
hêç tiştek jî bike,dikare e-name yan li NY,PE,sazîyên
navnetewî,organên medyaya cîhanê û Tirkîyeyê re bişînin mafdar
bûna gelê Kurd bînin ziman û piştgirî bixwazin,
- Bo diplomasîyê bi Kurdî,Tirkî,Engilizî û bi zimanên din divê
malparan werin çêkirin.
- Divê piştgirî bidin tevgera referandûma li Kurdistana Azad re
piştgirî bidin.Ger gelê Kurd bi referandumekî bi riya NY bê
pêkanîn serxwebuna xwe -wek Teymura
Rojhelat,Eriteria,Çekoslovakia û gelek welatên din ku bi awakê
aştiyane serxwebunên xwe bi dest xisti ji Iraqê cûda bibe.
Edî divê Kurd jî rastîya sîyaseta cihanê baþ fambikin,dev ji
sîyaseta kevneşopî berdin.Ger Neteweya Kurd vê delfeta mezin jî
wenda bike şit lê tuneye ku xeterên pir mezin ewê li ber
dahatuya Kurdan derkeve holê.
Bila mirovê Kurd ji bîr neke ku hêzên ku angaşata "Êdî ne dema
dewletên serbixwe ye,cihan global buye û ji ber wê jî pêdivî
dewletekê re nîne" dikin herî pir girêdayê ramana dewletên
neteweyî ne.Kî dew ji Dewleta xwe ya serbixwe û netewî
berda-berdide,herin ji Fransiyan bipirsin,ji Elmanan,ji
Emerîkîyan ku li her derê ziman û ala wan heye,ji Îtalîyan,ji
Ereban,ji Japonan,ji Îspanîyan,ji Ingîlîzan,ji Tirkan,ji
Farisan,ji Rûsan bipirsin bêgûman bi tûndî,devên bi peroş û xozî
bersiva NA bidin.Çima 50 milyon bêjin ÊRE.
Tirkên ku li Enqere li dijî kurdan çalakî çêdikirin ji devên wan
dirûşma "Emê dibe ku şevekî de werin (Ango îhtîmla darbeya
leşkerî tuwanc dikirin)" diqîrîyan.Edî dem hatiye ku Kurd jî
bibên "Emê dibe ku þevekî de SERXWEBÛNê îlan bikin".
Pêk anîna hişa neteweyî ya Kurdî,modernîze kirina civaka
Kurdî,pêk anîna hişmendîya dîrokî ya Kurdî heta çareserkirina
kêşeyên civaka Kurd dikeve ser milê
rêvebir,rewşenbir,nivîskar,berpirsên medya,pisporên siyasî,kesên
hizirdar,bîrewer ku pergala cihanê têgihîştine û inteluktuelên
Kurd.Bê serbixwe bûyîna Kurdistan ne mimkune ku hin kêşeyên
girîng were çareserkirin û peşxistina zimanê Kurdî,wêjeya
Kurdî,medyaya Kurdî bi wan re girêdayîye.Bo rizgar kirina
Kurdistan divê bizûtneweya rizgarîya Kurd xwedî sîyasetek
Kurdistanî be.Bergehek eqilane divê bo helsengandin û nirxandina
xeterên ber siberoj (dahatû) û berdewamîya heyîna Kurd.An ew
hişmendî di gelê Kurd de pêk were an jî pêşberî milletê Kurd
rojên reþbînane ewê derkeve peşberî dahatûya Kurd.Hêz û
rêxistinî û kesên bakurî! Qet metirsin le têkoşan,ta ku bigên be
armancman.
Serhad B.RÊNAS
B.KURDISTANÊ-AMED
serhadbrenas@yahoo.com
|